บนข้อจำกัดมากมายของพื้นที่เกาะฮ่องกง ไม่ว่าจะเป็นจำนวนประชากรที่มีความหนาแน่นสูง สภาพอากาศร้อนชื้นตลอดเวลา ไหนจะสภาพสังคมและการเมืองในยุคหลังสงคราม การมีอยู่ของตึกรามบ้านช่องแต่ละแห่งในฮ่องกงจึงเต็มไปด้วยภูมิปัญญาและคุณค่าเชิงสถาปัตยกรรม

Projecting Future Heritage: A Hong Kong Archive คือนิทรรศการหมุนเวียนที่รวบรวมเอาแบบร่างงานสถาปัตยกรรมฮ่องกงตั้งแต่ยุคหลังสงครามจนถึงยุค 1990 มาจัดแสดง เพื่อเน้นย้ำถึงคุณค่าและสร้างการยอมรับในฐานะ ‘มรดกแห่งอนาคต’

นิทรรศการครั้งนี้ถูกริเริ่มขึ้นเพื่อจัดแสดงในงาน 2025 Venice Architectural Biennale ก่อนจะถูกย้ายมาจัดแสดงในกรุงเทพฯ สำหรับงาน Bangkok Design Week 2026 ในอีกไม่กี่สัปดาห์ข้างหน้า 

“เราต้องการนำเสนออาคารธรรมดาๆ เหล่านี้ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะของฮ่องกงในเวทีระดับนานาชาติอย่างเวนิส เพราะปัจจุบันหลายแห่งกำลังหายไป แต่เราคิดว่าอาคารเหล่านี้มีคุณค่าเพราะแสดงให้เห็นถึงความชาญฉลาดในการก่อสร้างในพื้นที่ที่มีความหนาแน่นสูงของฮ่องกง” Dr. Ying Zhou ผู้อยู่เบื้องหลังโปรเจกต์นี้กล่าวถึงความตั้งใจของทีมทำงาน

“และเรายังจัดแสดงผลงานเหล่านี้ที่เวนิสในรูปแบบ archive format อีกด้วย เพราะการคัดเลือกผลงานเหล่านี้มาบันทึกและเก็บรักษา จะช่วยเน้นย้ำถึงคุณค่าที่ถูกมองข้าม การยอมรับว่าสิ่งนี้มีคุณค่าเป็นก้าวแรกของการอนุรักษ์ เรากำลังนำสิ่งเหล่านี้มาที่กรุงเทพฯ เพื่อแบ่งปันทั้งเอกสารจดหมายเหตุ ซึ่งเป็นสื่อสำหรับการสื่อสารและการจัดแสดง และเนื้อหาของเอกสารจดหมายเหตุ ซึ่งมีความสอดคล้องกับอาคารยุคใหม่ในกรุงเทพฯ ด้วยเช่นกัน” 

Ar. Sunnie S.Y. Lau อธิบายถึง ‘มุมมองในเชิงการเก็บรักษา (Archival Lens)’ ที่นอกจากจะถูกใช้ในงานนี้แล้ว ยังได้มีการต่อยอดไปสู่พื้นที่ชุมชนที่ถูกลืมอีกหลายแห่งบนเกาะฮ่องกง

“โครงสร้างเชิงพื้นที่แบบไม่เป็นทางการเหล่านี้ได้หล่อเลี้ยงสังคม เศรษฐกิจท้องถิ่น ตลอดจนสภาพภูมิอากาศ ซึ่งเป็นสิ่งที่มักจะไม่ปรากฏในการวางผังเมืองอย่างเป็นทางการ แต่โครงสร้างเหล่านี้จำนวนมากกลับถูกคุกคามจากการพัฒนาพื้นที่และการล้อมรั้ว เช่น Cha Kwo Ling หมู่บ้านในเมืองที่มีอายุอย่างน้อย 400 ปี นั่นจึงเป็นเหตุผลที่เราจำเป็นต้องเร่งบันทึกและการเผยแพร่เรื่องนี้ในระดับนานาชาติ เพื่อสร้างการยอมรับในฐานะ ‘มรดกแห่งอนาคต’

“นิทรรศการนี้จึงเกิดขึ้นเพื่อเก็บรักษาเรื่องราวของหมู่บ้านเหล่านี้ไว้ ไม่ว่าจะเป็นการเก็บรักษาผ่านภาพวาด ภาพยนตร์ ประวัติศาสตร์ปากเปล่า หรือการสำรวจเชิงพื้นที่ ซึ่งจะช่วยชี้ให้เห็นถึงบทบาทของหมู่บ้านในฐานะแหล่งรวมภูมิปัญญาในชีวิตประจำวัน อันแสดงถึงความห่วงใยต่ออดีตและอนาคตอันหลากหลายของเมือง” 

“นอกจากนี้พวกเราก็มีแผนจะจัดทำสื่อสิ่งพิมพ์ฉบับสมบูรณ์เพื่อบันทึกการเดินทางของโปรเจกต์ในครั้งนี้ตั้งแต่ต้นจนจบ จากแนวคิดและการวิจัยในฮ่องกง ไปจนถึงการติดตั้งในเวนิส และการปรับเปลี่ยนเพื่อจัดแสดงในกรุงเทพฯ และเมืองอื่นๆ ที่จะตามมาอีกด้วย” คิวเรเตอร์ Ar. Sunnie S.Y. Lau ทิ้งท้าย

ดูข้อมูลเพิ่มเติมของ Projecting Future Heritage: A Hong Kong Archive ได้ที่:

https://www.bangkokdesignweek.com/en/bkkdw2026/program/150457