AQUA.NEST : ชุดเครื่องมือ AI เพื่อการออกแบบเมืองรับมืออุทกภัย ปัญหาอุทกภัยในเขตเมืองชายฝั่งถือเป็นหนึ่งในความท้าทายด้านสภาพภูมิอากาศที่รุนแรงที่สุด ความเสียหายต่อเศรษฐกิจมีมูลค่าหลายแสนล้านดอลลาร์ต่อปี และคาดการณ์ว่าจะเพิ่มขึ้นถึงหนึ่งล้านล้านดอลลาร์ภายในปี 2050 หากไม่มีมาตรการปรับตัวที่เหมาะสม ขณะที่ระดับน้ำทะเลเพิ่มสูงขึ้นและจำนวนประชากรในเขตชายฝั่งเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ผู้คนนับล้านจะต้องเผชิญกับความเสี่ยงที่สูงขึ้น จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องหากลยุทธ์ใหม่ ๆ ที่ก้าวไปไกลกว่าการพึ่งพาโครงสร้างพื้นฐานเพียงอย่างเดียว AQUA.NEST คือชุดเครื่องมือสนับสนุนการตัดสินใจด้วย AI สำหรับการออกแบบเมืองเชิงปรับตัว โดยใช้โซลูชันเชิงนิเวศ (Nature-Based Solutions: NBS) เพื่อรับมือกับน้ำท่วมในเมืองชายฝั่ง ระบบนี้ผสานข้อมูลด้านอุทกวิทยา นิเวศวิทยา และข้อมูลเมือง เพื่อจำลองและวิเคราะห์การวางผัง NBS ผ่าน 4 โมดูลหลัก ได้แก่ 1. การบูรณาการข้อมูลและประเมินสิ่งแวดล้อม 2. การจำลองและวิเคราะห์ด้วย AI (Gradient XGBoost, R² = 0.857) 3. การปรับแต่งและค้นหาสถานการณ์ที่เหมาะสมที่สุด 4. แดชบอร์ดเชิงโต้ตอบ เพื่อการตัดสินใจเชิงนโยบายและการออกแบบ ในกรณีศึกษาพื้นที่กรุงเทพมหานครและปริมณฑล AQUA.NEST ใช้กริดขนาด 1 × 1 กม. เพื่อประเมินความเหมาะสมของ NBS ในพื้นที่เมือง ชานเมือง และการเกษตร ผลการจำลองพบว่า ป่าขนาดเล็ก (Tiny Forests) สวนรับน้ำ (Rain Gardens) และร่องน้ำชีวภาพ (Bioswales) เป็นมาตรการที่มีประสิทธิภาพสูงสุด โดยสามารถช่วยลดความเสี่ยงจากอุทกภัย พร้อมสร้างประโยชน์ร่วม เช่น การเก็บกักน้ำ การเพิ่มความหลากหลายทางชีวภาพ และการดูดซับคาร์บอน ในการทดลองนำร่อง เครื่องมือนี้สามารถสนับสนุนมาตรการที่ช่วยปกป้องประชากรได้ 135,689 คน หรือ 1.59% ของผู้ที่อยู่ในความเสี่ยงรวม 8.53 ล้านคน งานวิจัยนี้ชี้ให้เห็นว่า "น้ำท่วม" อาจเป็นแรงกระตุ้นเพื่อสร้างนวัตกรรมเมือง และมอบกรอบการทำงานที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้กับเมืองทั่วโลก AQUA.NEST เปิดโอกาสให้นักออกแบบ นักวางผังเมือง ผู้กำหนดนโยบาย และประชาชน ได้ร่วมกันสร้างเมืองที่ยั่งยืน มีภูมิคุ้มกัน และน่าอยู่ยิ่งขึ้น ผ่านการอยู่ร่วมกับธรรมชาติอย่างชาญฉลาด